
W artykule podjęto problematykę badania frekwencji wyborczej w badaniach sondażowych. Porównanie deklaracji respondentów w większości reprezentatywnych badań opinii przeprowadzanych przez pracownie sondażowe z oficjalnymi danymi dotyczącymi frekwencji wyborczej wskazuje na istotne przeszacowanie występowania tego rodzaju zachowań politycznych. Badani z różnych powodów deklarują uczestnictwo w wyborach, podczas gdy w rzeczywistości w nich nie brali udziału lub udziału w nich nie wezmą. W znacznym stopniu odpowiada za to tzw. efekt oczekiwań społecznych, czyli fałszywe deklarowanie pewnych postaw i zachowań, ze względu na to, że te odpowiedzi są traktowane jako pożądane społecznie. W konsekwencji analizy statystyczne dotyczące postaw i zachowań politycznych obarczone są systematycznym błędem. W niniejszym artykule zostały ukazane i omówione metody pozwalające na redukcję efektu oczekiwań społecznych, takie jak wybór techniki przeprowadzania badania sondażowego wzmacniającej anonimowość i zaufanie respondentów, formułowanie pytań i kafeterii w sposób obniżający presję społeczną, wprowadzanie pytań pośrednich, metoda podwójnego pomiaru, metoda zliczania odpowiedzi, technika odpowiedzi losowanej i wprowadzanie korekt po pomiarze.
